Η Υπηρεσία Ναυτιλιακής Διοίκησης των ΗΠΑ (US MARAD) εξέδωσε προειδοποιητική οδηγία προς τα εμπορικά πλοία που φέρουν αμερικανική σημαία και διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ και τον Κόλπο του Ομάν, επισημαίνοντας τους αυξημένους κινδύνους για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.
Σύμφωνα με την οδηγία, τα εμπορικά πλοία που διασχίζουν τα Στενά του Ορμούζ και τον Κόλπο του Ομάν αντιμετωπίζουν εδώ και χρόνια τον κίνδυνο να κληθούν, να ελεγχθούν, να επιβιβαστούν από ξένες δυνάμεις, να κρατηθούν ή ακόμα και να κατασχεθούν από ιρανικές δυνάμεις. Ιστορικά, οι ιρανικές δυνάμεις έχουν χρησιμοποιήσει μικρά σκάφη και ελικόπτερα κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων επιβίβασης, ενώ έχουν επιχειρήσει να εξαναγκάσουν εμπορικά πλοία να εισέλθουν στα χωρικά ύδατα του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων περιστατικών που καταγράφηκαν ακόμα και στις 3 Φεβρουαρίου 2026.
Η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών, όπως αναφέρεται, αξιολογεί διαρκώς την κατάσταση θαλάσσιας ασφάλειας στην περιοχή, με στόχο τον εντοπισμό και τη διάκριση των απειλών, τη διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, την απρόσκοπτη ροή του εμπορίου, καθώς και την προστασία των αμερικανικών πλοίων, του προσωπικού και των συμφερόντων των ΗΠΑ.
Στο πλαίσιο των οδηγιών, επισημαίνεται ότι σε περίπτωση που ιρανικές δυνάμεις απευθύνουν κλήση σε εμπορικό πλοίο αμερικανικής σημαίας, το πλοίο θα πρέπει να γνωστοποιεί το όνομα και τη σημαία του και να δηλώνει ότι πλέει σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, όπως αυτό αποτυπώνεται στη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας. Εάν υπάρξει αίτημα επιβίβασης από ιρανικές δυνάμεις, ο πλοίαρχος, εφόσον δεν τίθεται σε κίνδυνο η ασφάλεια του πλοίου και του πληρώματος, καλείται να αρνηθεί την άδεια επιβίβασης, επαναλαμβάνοντας ότι το πλοίο κινείται σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
Στην περίπτωση που οι ιρανικές δυνάμεις προχωρήσουν σε επιβίβαση σε πλοίο αμερικανικής σημαίας, το πλήρωμα δεν θα πρέπει να προβάλει βίαιη αντίσταση. Τονίζεται ότι η αποχή από βίαιη αντίδραση δεν συνεπάγεται συναίνεση ή αποδοχή της επιβίβασης.
Παράλληλα, συνιστάται τα πλοία αμερικανικής σημαίας να διατηρούν, στο μέτρο του δυνατού και χωρίς να διακυβεύεται η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, απόσταση από τα ιρανικά χωρικά ύδατα. Κατά τη διέλευση προς ανατολάς από τα Στενά του Ορμούζ, προτείνεται η πλεύση να πραγματοποιείται πλησίον των χωρικών υδάτων του Ομάν.
Η US MARAD υπενθυμίζει ότι οδηγίες διέλευσης για τον Κόλπο του Ομάν, τα Στενά του Ορμούζ και τον Περσικό Κόλπο είχαν εκδοθεί στις 15 Οκτωβρίου 2024 και είναι διαθέσιμες στον ιστότοπο Maritime Global Security. Τα πλοία αμερικανικής σημαίας καλούνται να συντονίζουν τον σχεδιασμό των ταξιδιών τους με τις Ναυτικές Δυνάμεις Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (NAVCENT) και το πρόγραμμα Naval Cooperation and Guidance for Shipping (NCAGS), λαμβάνοντας υπόψη τις συστάσεις και την καθοδήγησή τους όπου αυτό είναι εφικτό.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη χρήση του Συστήματος Αυτόματης Αναγνώρισης (AIS), το οποίο συνιστάται να παραμένει ενεργό κατά τη διέλευση από την περιοχή, εκτός εάν υπάρξει διαφορετική οδηγία από το NAVCENT NCAGS. Σημειώνεται ότι ορισμένες κατασχέσεις πλοίων από ιρανικές δυνάμεις αποδόθηκαν στο γεγονός ότι τα πλοία δεν εξέπεμπαν σήμα AIS.
Επιπλέον, Αμερικανοί πολίτες που βρίσκονται στο εξωτερικό καλούνται να ενημερώνουν την πλησιέστερη αμερικανική πρεσβεία ή προξενείο για τα σχέδιά τους να διέλθουν από την περιοχή ή να επικαιροποιούν τα στοιχεία τους μέσω του προγράμματος Smart Traveler Enrollment Program (STEP). Τα πλοία αμερικανικής σημαίας που δραστηριοποιούνται στα συγκεκριμένα ύδατα συνιστάται να πραγματοποιούν αξιολόγηση κινδύνου πριν από κάθε ταξίδι, να ενσωματώνουν τα κατάλληλα μέτρα προστασίας στα σχέδια ασφαλείας τους, να επιδεικνύουν αυξημένη προσοχή και να παρακολουθούν το κανάλι VHF 16.
Σε περίπτωση επίθεσης, περιστατικού ή ύποπτης δραστηριότητας, οι οδηγίες προβλέπουν την άμεση ενεργοποίηση του Ship Security Alert System, την επικοινωνία με το U.S. Fifth Fleet Battle Watch και την ενημέρωση του Γραφείο Θαλάσσιου Εμπορίου του Ηνωμένου Βασιλείου (UKMTO). Τα πλοία καλούνται επίσης να εγγράφονται στο UKMTO 24 ώρες πριν από την είσοδό τους στην Εθελοντική Περιοχή Αναφοράς του Ινδικού Ωκεανού, σύμφωνα με τον χάρτη θαλάσσιας ασφάλειας Q6099 του Υδρογραφικού Γραφείου του Ηνωμένου Βασιλείου.
Τέλος, επισημαίνεται ότι, λόγω των κινδύνων πειρατείας, απαγωγών, αεροπειρατείας και ληστειών στα ύδατα υψηλού κινδύνου που έχει ορίσει η Ακτοφυλακή των Ηνωμένων Πολιτειών, τα πλοία αμερικανικής σημαίας υποχρεούνται να συμμορφώνονται πλήρως με τις σχετικές κατευθυντήριες οδηγίες και τα εγκεκριμένα σχέδια ασφαλείας τους για την αντιμετώπιση της πειρατείας.
